Kategori arşivi: İtalyanca Dilbilgisi

İtalyanca Dilbilgisi

11.B Forma impersonale dei verbi riflessivi (Dönüşlü fiillerin kişi olmayan formu)

1-) Dönüşlü fiilin kişi olmayan formu:

ci + si + fiil (3.ncü tekil kişi)
sposarsi > ci si sposa
diventirsi > ci si diverte

Quando si è stanchi e stressati ci si deve rilassare un po’.
Yorgun ve stresli olduğunuzda biraz rahatlamanız gerekir.

In Italia ci si sposa sempre più tardi.
İtalya’da her zaman biraz geç evleniriz.

Al giorno d’oggi ci si diverte con sport sempre più estremi.
Günümüzde, giderek aşırı ekstrem sporlarla eğlenirsiniz.

Quando non ci si ama più ci si separa.
Birbirinizi sevmediğiniz zaman ayrılırsınız.

Forma impersonale dei verbi riflessivi (Dönüşlü fiillerin kişi olmayan formu)

ci + si + fiili ( 3. tekil kişi )

11.A Forma impersonale (Kişi olmayan form)

1-) Kişi olmayan form, birçok insan için ortak olan genel eylemleri ifade eder.

A Natale si mangia sempre troppo. (=In generale tutti a Natale mangiano troppo.)
Noel’de hep çok fazla yeriz. (= Genel olarak, herkes Noel’de çok fazla yer.)

D’estate si beve più che d’inverno. (=D’estate la gente beve più che d’inverno.)
Yaz aylarında kıştan daha fazla içersiniz. (=Yaz aylarında insanlar kışın olduğundan daha fazla içirler.)

Alle feste si canta e si balla. (=Alle feste la gente canta e balla.)
Partilerde şarkı söyleyebilir ve dans edebilirsiniz. (=Partilerde insanlar şarkı söyler ve dans eder.)

2-) Kişi olmayan formu kullandığımız: si + fiil (3. tekil kişi).

Da Roma a Milano si fa prima con il treno che con la macchina.
Roma’dan Milano’ya ilk önce trenle ya da arabayla yapılır.

3-) Essere ve diventare fiilleri ile sıfatların çoğul hali kullanılır.

Quando si è nervosi è difficile dormire.
Gergin olduğunuzda uyumak zordur.

Se si mangia troppo si diventa grassi.
Çok fazla yersen şişmanlarsın.

Forma impersonale (Kişi olmayan form)

si + fiil (3.ncü tekil kişi)

si + essere / diventare (3.ncü tekil kişi) + çoğul sıfat

10. Verbi riflessivi e reciproci (Dönüşlü ve işteş fiiller)

1-) Dönüşlü fiiller, öznenin kendisi veya kendisi ile ilgili bir eylemini tanımlar.

Purtroppo mi alzo sempre alle 3:30. Sono un panettiere.
Ne yazık ki, her zaman 3:30’da kalkıyorum. Ben fırıncıyım.

Bruno si sente un po’ male oggi.
Bruno bugün biraz hasta hissediyor.

2-) Dönüşlü fiiller ile dönüşlü zamirler mi, ti, si, ci, vi, si kullanılır.

Mi lavo le mani con il sapone.
Ellerimi sabunla yıkıyorum.

Come ti chiami?
İsmin nedir?

Anna si trucca e esce per incontrare gli amici.
Anna makyaj yapıyor ve arkadaşlarıyla buluşmak için dışarı çıkıyor.

3-) İşteş fiiller, iki veya daha fazla kişi arasında gerçekleşen bir hareketi tanımlar. Bu fiillerin şekli dönüşlü fiillerin aynısıdır.

Marta e Carlo si vedono ogni sabato. (=Marta vede Carlo e Carlo vede Marta)
Marta ve Carlo her Cumartesi birbirlerini görüyorlar. (= Marta Carlo’yu görür ve Carlo Marta’yı görür.)

Io e Claudia ci sposiamo a luglio. (=io sposo Claudia e Claudia sposa me)
Claudia ve ben Temmuz ayında evleniyoruz. (= Claudia ile evlenirim ve Claudia benimle evlenir.)

4-) Hemen hemen tüm İtalyan fiillerinin dönüşlü veya işteş bir formu olabilir.

lavare: Marco lava la macchina.
yıkamak: Marco arabayı yıkar.

lavarsi (riflessivo): Marco si lava con il sapone.
yıkanmak (dönüşlü): Marco kendini sabunla yıkar.

amare: Marco ama Giulia.
sevmek: Marco Giulia’yı sever.

amarsi (reciproco): Marco e Giulia si amano.
birbirlerini sevmek (işteç): Marco ve Giulia birbirlerini severler.

5-) Bir modal veya söyleniş tarzına göre (potere, volere, dovere, sapere, cominciare a, stare per, stare + gerundio, finire di) + bir dönüşlü veya işteş fiil cümlesinde, zamir fiilden önce veya mastar fillin sonuna gelebilir.

Domani mi devo alzare presto.
Domani devo alzarmi presto.
Yarın erken kalkmam gerekiyor.

Ti vuoi sedere qui?
Vuoi sederti qui?
Burada oturmak ister misin?

Sono le otto, Mario si sta per alzere.
Sono le otto, Mario sta per alzarsi.
Saat sekiz oldu. Mario kalkmak üzere.

Verbi riflessivi e reciproci (Dönüşlü ve işteş fiiller)

	alz-arsi
io	mi	alzo
tu	ti	alzi
lui/lei/Lei	si	alza
noi	ci	alziamo
voi	vi	alzate
loro/Loro	si	alzano

Principali verbi riflessivi e reciproci (Başlıca dönüşlü ve işteş fiiller)

abbracciarsi	divertirsi	sedersi
abituarsi a	farsi	sentirsi
alzarsi	impegnarsi	spazzolarsi
amarsi	innamorarsi	sposarsi
annoiarsi	interessarsi	svegliarsi
arrabbiarsi	lamentarsi	trovarsi
baciarsi	mettersi	truccarsi
chiamarsi	pettinarsi	vergognarsi
comportarsi	preoccuparsi	vestirsi
conoscersi	radersi
dimenticarsi di	rilassarsi

09.B Possessivi e articoli (İyelikler ve artikel)

1-) Normalde, ailenin bireylerini gösteren tekil isimlere ait iyelik sıfatları ile artikel asla kullanmayız:
padre (baba), madre (anne), nonno (büyükbaba), nonna (büyükanne), zio (amca, dayı), zia (hala, teyze), fratello (erkek kardeş), sorella (kız kardeş), cugino (erkek kuzen), cugina (kız kuzen), vb.

Mio marito è albanese.
(Benim) Kocam Arnavut.

Tua sorella non viene con noi.
(Senin) Kız kardeşin bizimle gelmiyor.

Signora Rossi. Suo figlio è tornato?
Bayan Rossi. (onun) Oğlun döndü mü?

Questa è Anna, suo padre è Mario.
Bu Anna, (onun) babası Mario.

Dov’è Sergio? Sua nonna sta male.
Sergio nerede? (Onun) Büyükannesi hasta.

Nostra nipote va all’università.
(Bizim) Yeğenimiz üniversiteye gidiyor.

Vostro zio è in America?
(Sizin) Amcanız Amerika’da mı?

2-) Artikeli aşağıdakilerle birlikte kullanıyoruz:

a-) Çoğul aile isimleriyle:
genitori (ebeveynler), figli (oğullar), figlie (kızlar), nipoti (torunlar), mariti (kocalar), mogli (karı), vb.

I miei genitori sono in pensione.
Ebeveynlerim emeklidirler.

I suoi figli vivono lontano.
Çocukları çok uzakta yaşıyor.

Signora, dove sono le Sue figlie?
Bayan, kızlarınız nerede?

b-) Belirli aile isimleriyle:
nonna materna (anneanne), zio di Napoli (Napoli dayı (amca) ), vb.

La sua nonna materna è di Roma.
Anneannesi Roma’dan.

Il mio zio di Napoli arriva domani.
Napoli’deki amcam yarın geliyor.

c-) Konuşma dilindeki aile isimleriyle:
Papa (baba), mamma (anne), vb.

Ciao Anna! Dov’è il tuo papa.
Selam Anna! Baban nerede?

La nostra mamma non lavora.
Annemiz çalışmıyor.

d-) Değiştirilmiş aile isimleriyle:
sorellina (küçük kız kardeş), fratellino (küçük erkek kardeş), cuginetto (küçük kuzen), vb.

La tua sorellina va a scuola?
Küçük kız kardeşin okula mı gidiyor?

Il mio cuginetto ha 3 anni.
Küçük kuzenim 3 yaşında.

e-) İyelik sıfatı loro (tekil ve çoğul) ile:

Il loro fratello ha 3 anni.
Kardeşleri 3 yaşında.

I loro fratelli sono ingegneri.
Kardeşleri mühendisler.

09.A Possessivi (İyelikler)

1-) İyelik zamirleri mio (benim), tuo (senin), suo (onun), nostro (bizim), vostro (sizin), loro (onların) , her bir grup sıfatın 4 türü vardır.

Il mio professore è molto simpatico.
Profesörüm çok sempatik.

Non voglio spendere i miei soldi.
Paramı harcamak istemiyorum.

Questa è la mia casa.
Burası benim evim.

Le mie amiche sono americane.
Arkadaşlarım Amerikalı.

Dov’è il tuo amico.
Arkadaşın nerede?

Posso prendere i tuoi libri?
Kitaplarınızı alabilir miyim?

La tua macchina è molto bella.
Araban çok güzel.

Quanto costano le tue scarpe?
Ayakkabılarının fiyatı nedir?

2-) İyelik zamirleri her zaman atıfta bulundukları isimle uyumlu olurlar.

Conosci Susanna Tamaro?
Susanna Tamaro’yu tanıyor musunuz?
Si, sto leggendo il suo ultimo libro.
Evet, en son kitabını okuyorum.

Carlo è siciliano. La sua famiglia viene da Catania.
Carlo Sicilyalı. Ailesi Catania’dan geliyor.

3-) İyelik zamirlerinin her zaman belirli bir artikeli vardır.

Signore, posso vedere il Suo passaporto?
Efendim, pasaportunuzu görebilir miyim?

Il nostro giardino confina con il vostro.
Bahçemiz sizin sınırınızda.

4-) Loro’nun iyelik zamirleri ve sıfatları değişmez.

I ragazza vengono alla festa con le loro fidanzate.
Kızlar partiye kız arkadaşlarıyla birlikte geliyor.

Questa è la loro casa.
Burası onların evi.

Possessivi (İyelikler)

eril		dişil
tekil	çoğul	tekil	çoğul
il mio	i miei	la mia	le mie
il tuo	i tuoi	la tua	le tue
il suo	i suoi	la sua	le sue
il nostro	i nostri	la nostra	le nostre
il vostro	i vostri	la vostra	le vostre
il loro	i loro	la loro	le loro

08.B Stare per + infinito (Stare per + mastar)

Stare per + mastar, çok yakın bir gelecekte gerçekleşecek bir eylemi anlatmak için kullanılır.

Sono le otto. Luigi sta per arrivare.
Saat neredeyse sekiz oldu. Luigi yolda.

Pronto? Ciao Giorgio, scusa ma sto per uscire, perchè non chiami domani?
Merhaba? Merhaba Giorgio, özür dilerim ama dışarı çıkıyorum, neden yarın aramıyorsun?

Prendo l’ombrello. Sta per piovere.
Şemsiyeyi alıyorum. Yağmur yağacak.

08.A Presente progressivo (stare + gerundio) (Şimdiki zaman (stare + ulaç))

1-) Presente progressivo, kişinin konuştuğu anda gerçekleşen bir eylemi ifade etmek için kullanılır.

Presente (Geniş zaman) :

Di solito telefono a mia madre ogni settimana.
Genelde annemi her hafta ararım (telefon ederim).

Presente progressivo (Şimdiki zaman) :

Sto telefonando a mia madre. (in questo momento)
(Ben) annemi arıyorum (telefon ederim). (şimdi)

Presente (Geniş zaman) :

Il film comincia alle 8:30.
Film 8: 30’da başlıyor.

Presente progressivo (Şimdiki zaman) :

Vieni! Il film sta cominciando! (proprio adesso)
Hadi Film başlıyor! (şu anda)

2-) Presente progressivo , stare fiilinin geniş zaman çekimine ulaç eklenerek oluşturulur. Ulaçlar fiillerin son ekleri değiştirilerek oluşturulur. Ulaçların son ekleri şunlardır.

-are > -ando
-ere > -endo
-ire > -endo

Fai silenzio, sto ascoltando la radio.
Sessiz ol, radyo dinliyorum.

Lisa sta mettendo i piatti sulla tavola.
Lisa bulaşıkları masaya koyuyor.

Corri! Il treno sta partendo!
Koş! Tren gidiyor!

La lezione sta finendo.
Ders bitiyor.

3-) Bazı ulaçlar, geniş zaman birinci tekil şahıs çekime göre oluşturulur:

bevo > bevendo
faccio > facendo
dico > dicendo

I ragazzi stanno bevendo il vino.
Çocuklar şarap içiyor.

Piero sta facendo la doccia.
Piero duş alıyor.

Cosa sta dicendo? Non capisco. C’è troppo rumore.
Ne diyorsun? Anlayamıyorum. Çok fazla gürültü var.

Presente progressivo (stare + gerundio) Şimdiki zaman (stare + ulaç)

	stare	gerundio
io	sto	parlando
tu	stai	scrivendo
lui/lei/Lei	sta	partendo
noi	stiamo
voi	state
loro/Loro	stanno

07. Forma di cortesia (Resmi form)

1-) Resmi form için Lei (3. tekil kadın) kullanıyoruz. Bu nedenle fiil çekiminde 3. tekil şahıs kullanılır.

Resmi olmayan form

Scusa, sei il fratello di Pablo?
Pardon, sen Pablo’nun kardeşi misin?

Resmi form

Scusi, Lei è il fratello di Pablo?
Afedersiniz, Pablo’nun kardeşi misiniz?

Resmi olmayan form

Giovanni, a che ora pensi di partire?
Giovanni, saat kaçta ayrılmayı planlıyorsun?

Resmi form

Signor Testi, a che ora pensa di partire?
Bay Testi, saat kaçta ayrılmayı planlıyorsunuz?

Resmi olmayan form

Ciao Anna, come stai?
Selam Anna, nasılsın?

Resmi form

Buongiorno signorina, come sta?
Merhaba genç bayan, nasılsınız?

2-) Genellikle çoğul resmi form için Voi (2. çoğul sahıs) kullanırız.

Resmi form

Buonasera Signori, cosa bevete?
İyi akşamlar Beyler, ne içersiniz?

3-) Bazen çok resmi durumlarda çoğul nezaket biçiminde Loro kullanıyoruz.

Resmi form

Buonasera Signori, cosa beveno?
İyi akşamlar Beyler, ne içersiniz?

Forma di cortesia (Resmi form)

tekil	Lei
çoğul	Loro (çok fazla kullanılmaz)
	Voi (çok kullanılır)

06.B Altri verbi con presente irregolare (Geniş zamanda diğer düzensiz fiiller)

06.B Altri verbi con presente irregolare (Geniş zamanda diğer düzensiz fiiller)

Altri verbi con presente irregolare (Geniş zamanda diğer düzensiz fiiller)

	andare	bere	dare
io	vado	bevo	do
tu	vai	bevi	dai
lui/lei/Lei	va	beve	dà
noi	andiamo	beviamo	diamo
voi	andate	bevete	date
loro/Loro	vanno	bevomo	danno

	dire	fare	morire
io	dico	faccio	muoio
tu	dici	fai	muori
lui/lei/Lei	dice	fa	muore
noi	diciamo	facciamo	moriamo
voi	dite	fate	morite
loro/Loro	dicono	fanno	muoiono

	rimanere	riuscire	salire
io	rimango	riesco	salgo
tu	rimani	riesci	sali
lui/lei/Lei	rimane	riesce	sale
noi	rimaniamo	riusciamo	saliamo
voi	rimanete	riuscite	salite
loro/Loro	rimangono	riescono	salgono

	scegliere	sedere	stare
io	scelgo	siedo	sto
tu	scegli	siedi	stai
lui/lei/Lei	sceglie	siede	stai
noi	scegliamo	sediamo	stiamo
voi	scegliete	sedete	state
loro/Loro	scelgono	siedono	stanno

	tenere	uscire	venire
io	tengo	esco	vengo
tu	tieni	esci	vieni
lui/lei/Lei	tiene	esce	viene
noi	teniamo	usciamo	veniamo
voi	tenete	uscite	venite
loro/Loro	tengono	escono	vengono

06.A Verbi modali e verbo sapere (Modal fiiller ve sapere fiili)

06.A Verbi modali e verbo sapere (Modal fiiller ve sapere fiili)

1-) Modal fiiller volere, potere, dovere ve sapere fiillerinin geniş zaman halleri düzensizdir.

Voglio un po’ di silenzio!
Biraz sessizlik istiyorum!

Lina vuole il motorino.
Lina motosikleti istiyor.

Sandro deve fare la dieta.
Sandro’nun diyet yapması gerekiyor.

Dobbiamo studiare di più.
Daha fazla çalışmalıyız.

Non puoi venire al parco?
Parka gelemez misin?

I bambini non possono uscire da soli.
Çocuklar yalnız dışarı çıkamazlar.

Non so guidare la macchina.
Araba süremem.

Sapete usare il computer?
Bilgisayar kullanmayı biliyor musun?

2-) Normalde modal fiiller volere, potere ve dovere’yi mastar fiil izler.

Voglio mangiare un po’.
Biraz yemek istiyorum.

Devo cambiare i soldi.
Parayı değiştirmek zorundayım.

Posso fumare?
Sigara içebilir miyim?

Scusi può chiudere la finestra?
Affedersiniz pencereyi kapatabilir misiniz?

3-) Normalde sapere (bilmek) anlamına gelir: bir şeyi yapma yeteneğine sahip olmak.

Non so giocare a tennis. (=non so come fare a giocare)
Tenis oynayamıyorum. (= Nasıl oynanacağını bilmiyorum)

4-) Normalde potere (-ebilmek, gücü yetmek) anlamına gelir: bir şeyi yapmak için fiziksel yeteneğe sahip olmak veya bir şey yapmak için izin almak anlamına gelir.

Oggi non posso giocare a tennis. (=non ho tempo/mia madre non mi dà il permesso)
Bugün tenis oynayamam. (=Zamanım yok / annem bana izin vermiyor)

Verbi modali e verbo sapere (Modal fiiller ve sapere fiili)

	volere	potere	dovere	sapere
io	voglio	posso	devo	so
tu	vuoi	puoi	devi	sai
lui/lei/Lei	vuole	può	deve	sa
noi	vogliamo	possiamo	dobbiamo	sappiamo
voi	volere	potete	dovete	sapete
loro/Loro	vogliono	possono	devono	sanno